Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?

• De opdracht voor de gezamenlijke beverconsulent met Drenthe is verlengd. De actualisatie van het beverbeheerplan wordt voorbereid.

• De subsidie voor aanstellen van een ganzencoördinator bij de Faunabeheereenheid (FBE) loopt nog door tot 31 augustus 2026. De tussentijdse evaluatie van het ganzenakkoord wordt voorbereid.

• In februari is de subsidieregeling voor wolfwerende rasters gepubliceerd. De regeling is in uitvoering. Ter ondersteuning van de regeling is ook een wolvenconsulent ingehuurd.

• Zie voor toelichting Perspectiefnota 2027 (Voorstellen Perspectiefnota 2027, 3. Platteland en natuur - Subsidieregeling wolfwerende rasters).

• Het streven is voor de zomer 2026 een aanvullend bestrijdingsplan voor Jakobskruiskruid vast te stellen.

• Er is een concept subsidieregeling exoten uitgewerkt, met de intentie deze in het tweede kwartaal 2026 vast te stellen.

• We werken samen met de provincie Drenthe en de gemeente Groningen aan het ontwikkelen van de app. Mogelijk wordt dit verder verbreed tot een landelijk project via BIJ12.

• De mogelijkheden worden verkend om Carto in te zetten ter ondersteuning van de exotenbestrijding.

• Er is in de concept subsidieregeling exoten een onderdeel voor vrijwilligers uitgewerkt.

• Zie voor toelichting Perspectiefnota 2027 (Bijlage 2, B.2.1 Meicirculaire 2026 Provinciefonds, Decentralisatie-uitkeringen).

• Vragen die in beeld zijn voor mogelijk aanvullend onderzoek zijn; predatie bij akkervogels en de effectiviteit van compenserende maatregelen voor vleermuizen.

• Het adviesrapport inzake ondersteuning wildopvang is in maart opgeleverd aan Provinciale Staten. Een voorstel voor extra ondersteuning (subsidieregeling) wordt voorbereid.

• Dit is een doorlopende kernopdracht aan het programmabureau van E&E.

• Dit is een doorlopende kernopdracht aan het programmabureau van E&E.

• Er is een nieuwe vergaderstructuur, die ervoor zorg draagt dat de achterliggende organisaties beter betrokken zijn.

• Dit is uitgevoerd.

• Dit loopt. In de vergadering van de Stuurgroep E&E van juni 2026 zal een eerste bespreking plaatsvinden.

• Dit wordt meegenomen in het vervolg van ED2050 na de tweede tranche.

• Werkgroepen voor uitvoering actieplan worden geformeerd. Dit ligt bij de subcommissie G van de Permanente Nederlands-Duitse Grenswaterencommissie.

• Het gehele tussengebied, het zuidelijke voor natuur en noordelijke voor de exploitatie, is inmiddels ingericht. Momenteel wordt de getijdenduiker getest voor gebruik. Vanuit de beheerorganisatie wordt de organisatie voor het exploiteren van het noordelijke gebied opgezet. Het integrale karakter van de Dubbele dijk als totaal (waterveiligheid, natuur en economisch gebruik) is daarbij het uitgangspunt, tegelijkertijd vraagt dit ook tijd om afstemming tussen deze sectoren te vinden. In september wordt de Dubbele Dijk geopend.  

• Dit is geen provinciale taak maar wordt vanuit de Green Deals wel begeleid en gefaciliteerd door de provincie. De uitvoering ligt bij gemeente Eemsdelta in samenwerking met Het Groninger Landschap. De werkzaamheden zijn inmiddels in uitvoering en worden dit jaar afgerond.

• Er is een projectleider gestart vanuit Prolander om de planvoorbereiding te leiden. Gesprekken met alle agrariërs vanuit het initiële zoekgebied van de verkenning VLOED zijn geweest om aan te geven wat het concrete zoekgebied is voor de planuitwerking (van 9000ha initieel naar 1000 ha, waarvan 300-500 ha in tien jaar wordt opgehoogd). Komende periode (tot eind 2027) wordt de uitvoering van het ophogen verder uitgewerkt met marktpartijen en eigenaren.

• Vanuit het waterschap is de voorbereiding gaande ten aanzien van de dijkversterking en de procedures hieromtrent. Parallel wordt verkend hoe het benodigde slib voor de kleirijperij het beste beschikbaar komt en op welke wijze deze tot klei kan drogen om toe te passen in de dijk (op akkers of (voor een deel) op de dijk zelf (Rijpdijk)). Er is met baggeraars en adviesbureaus een onderzoek gaande om de ‘slibstrategie’ te bepalen.

• Met inwoners van de dorpen Borgsweer en Termunten(zijl) zijn schetssessies gaande om de vier doelen vanuit de Voorkeursbeslissing Eemszijlen in samenhang uit te werken. Dit proces verloopt onder leiding van de gemeente Eemsdelta in samenwerking met de partners binnen het overkoepelend programma Meegroeiende kust.

• Met het vaststellen van de Voorkeursbeslissing en de Samenwerkingsovereenkomst voor de Meegroeiende kust is de mogelijke invulling van de aangekochte gronden met de betrokken partijen afgestemd. Zodra het inrichtingsplan voor Eemszijlen is afgerond kunnen de bestemmingen hierop aangepast worden.

• Dit programma is in ontwikkeling en zal naar verwachting in 2027 voorgelegd kunnen worden. Eerste helft van 2026 wordt een ondersteunend bureau gezocht voor het opstellen van de plan-mer beoordeling inclusief passende beoordeling. Het integreren van functies in de kustzone vergt, zoals opgemerkt bij de Dubbele Dijk, veel afstemming met de betrokken sectoren (waterveiligheid, natuur, landbouw en zoetwater). Inmiddels wordt met de twee collega Waddenprovincies (Friesland en Noord-Holland) en de vier waterschappen langs de Waddenkust, gewerkt aan een vergelijkbare ontwikkeling voor de hele waddenkust in afstemming met het Rijk en andere betrokken organisaties.

• De drie pijlers van het programma Meegroeiende kust bevinden zich in de planvoorbereidingsfase. In deze fase zal in toenemende mate zicht komen op de benodigde en te doorlopen procedures en vergunningen. Er is een integrale taakgroep geformeerd voor vergunningen en procedures.

• Het omgevingsprogramma voor een integrale kustontwikkeling dat we vanuit onze provincie hebben ingebracht vindt onder andere uitwerking in het Uitvoeringsprogramma voor de Waddengebied middels de zogenaamde 'routekaart' die samen met de waterschappen en buurprovincies wordt uitgewerkt. Het integreren van de functies landbouw, natuur en waterveiligheid staat hier centraal.

Voorgaande wordt ook ingebracht bij het op te leveren Beleidskader Natuur. Ruimte voor het integreren van functies in de kustzone is noodzakelijk om invulling te geven aan een toekomstbestendige landbouw, waterveiligheid maar zeker ook natuur.

• Ter uitvoering van het rijks-coalitieakkoord is de Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof (TLNS) ingericht. Provinciaal bekijken we per onderdeel hoe dit aansluit bij het gebiedsplan Toekomst Landelijk Gebied Groningen en wat onze inzet en prioriteit is.

• Er hebben twee bedrijven een aanvraag voor (gedeeltelijke) intrekking in het kader van de LBV ingediend.

• Intentieovereenkomst gebiedsprogramma Veenkoloniën is ondertekend, de uitvoering hiervan is gestart. De gebiedstafel Gorecht is van start gegaan.

• Vanuit Programma Natuur worden herstelmaatregelen genomen in stikstofgevoelige gebieden voor een gunstige instandhouding. Fase 1 wordt in 2026 afgerond met resultaten in de Groninger NNN-gebieden. De tweede fase is net begonnen. Komend jaar worden in het Drentsche Aa-gebied, Duurswold en Westerwolde weer stappen genomen voor herstel.

• De meetpilot Lieftingsbroek is verlengd tot eind 2027. Daarnaast werken we aan het zo snel mogelijk openstellen van de subsidieregeling Laaghangend Fruit 1.0, zodra het binnen de vergunningverlening weer mogelijk is om maatregelen uit te voeren.

• Het maatregelpakket Liefstinghsbroek is in uitvoering (planvorming en voorbereidende onderzoeken zijn gestart).
• De pilot fase 1 Triple P+ zal in augustus na het verlenen van de vergunningen van start gaan. Daarnaast zoeken wij binnen de nieuwe Omgevingsvisie en samen met de gemeente Westerkwartier naar mogelijkheden voor verdere uitrol van Triple P+. Hierover zijn procesafspraken gemaakt en is een tijdspad afgesproken. Ten slotte wordt gewerkt aan een blauwdruk vanuit het projectteam om het concept Triple P+ uit te kunnen rollen binnen Groningen en andere provincies. Het is de bedoeling om dit binnen de projecttermijn op 1 juli af te ronden.
• Laaghangend Fruit 2.0 ligt op dit moment stil, we voeren eerst Laaghangend Fruit 1.0 uit.
• De pakketten Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer (ANLb), Afwaardering Gronden zijn destijds wel aangevraagd c.q. ingediend bij het Rijk, maar niet gehonoreerd. Deze worden dus niet uitgevoerd en is daarom ook geen voortgang op te vermelden.

• De gelden voor de uitvoering van de pilot voor de gebiedsofferte zijn in de vorm van een decentrale uitkering binnengekomen en de uitvoering door de collectieven is gestart. De gebiedstafel Gorecht en de waterstudie Lage Midden Groningen (Duurswold) zijn gestart.

• De ambtelijke verkenning voor de geborgde aanpak stikstof wordt besproken met de gebiedspartners. Doelsturing is onderdeel van deze aanpak.

• Input geleverd voor het uitvoeringsprogramma Economische Agenda.

• De provinciale doorwerking van landelijke toezichtstrategie stikstof is klaar. Op dit moment wordt gewerkt aan het opzetten van een bedrijvenregister waarin in kaart wordt gebracht wat stikstofvergunningsruimte in Groningen is.

• Zie voor toelichting Perspectiefnota 2027 (Voorstellen Perspectiefnota 2027, 3. Platteland en natuur - Toezicht en handhaving - stikstof).

• Zie voor toelichting Perspectiefnota 2027 (Bijlage 2, B.1b. Door PS aangenomen moties).

• Zie voor toelichting Voorgestelde begrotingswijzigingen, voorstel 3.

• Er hebben ambtelijke werksessies plaatsgevonden en groenblauwe dooradering is onderdeel van het gebiedsprogramma Veenkoloniën.

• Zie voor toelichting Perspectiefnota 2027 (Bijlage 2, B.2.5. Verbonden partijen - IPO).

• Broedeiland Stern bij de Eemshaven: Natuurmonumenten heeft het eiland als beheerder eind maart 2026 ontdaan van vegetatie, geëgaliseerd en voorzien van een voswerend raster. Sovon gaat in april 2026 weer aan de slag met de jaarlijkse broedvogelmonitoring. Vanwege de toegenomen afslag op het eiland willen we in het najaar van 2026 periodiek groot onderhoud laten uitvoeren.
• Broedeiland Marconi bij de haven van Delfzijl: De gemeente Eemsdelta verzorgt de inrichting en het beheer van het eiland Marconi als broedlocatie. Door predatie en verstoring zijn er weinig broedende vogels. Met financiering vanuit WaterLANDS zijn in maart 2026 aanvullende maatregelen uitgevoerd om het broedeiland en de kwelder storingsvrij te houden.

• Ten behoeve van het beheerjaar 2026 zijn er middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van natuurbeheer in het kader van het Subsidiestelsel Natuur en Landschap (SNL). Terreinbeheerders zetten deze middelen in voor het beheren van natuurterreinen.

• In 2023 is door collectieven voor agrarisch natuurbeheer gestart met een nieuwe zesjarige beheerperiode (tot en met 2028) ten behoeve van het agrarisch natuurbeheer in de leefgebieden open grasland, open akker, dooradering en de categorieën water en klimaat. In 2026 hebben wij, in afwachting van extra rijksmiddelen, extra middelen toegekend voor ANLb. Het beheer wordt gedurende het jaar uitgevoerd door de collectieven in samenwerking met agrariërs.

• Zie voor toelichting Perspectiefnota 2027 (Bijlage 2, B.2.1 Meicirculaire 2026 Provinciefonds, Decentralisatie-uitkeringen).

• Er zijn diverse projecten in planvorming en uitvoering. Er wordt bijvoorbeeld gewerkt aan de planvorming en uitvoering voor de realisatie van het Natuurnetwerk. Daarnaast levert Prolander bijdragen aan diverse provinciale programma's zoals het programma Bos en Hout.

• In het eerste kwartaal zijn voor route 1 de innovatie- en validatieregelingen in het kader van Oogst van Groningen opengesteld. Tevens is de rapportage naar aanleiding van de toezegging over de evaluatie van Fascinating aan Provinciale Staten toegezonden.

• Voor de uitvoering van route 2 is een investeringsregeling binnen het GLB-NSP opengesteld. Dit gaat om de regelingProductieve investeringen landbouw Groningen 2026.