Rekenkamerrapporten

Openstaand

Water(s)noden

DATUM BEHANDELING PS: 4 februari 2026         download rapport

Aanbeveling

1. Gedeputeerde Staten, de provincie is bij uitstek de bestuurslaag die de regie kan voeren op het waterdossier. Werk het principe van water en bodem sturend verder uit.

Reactie van Gedeputeerde Staten

Voortgang opvolging (maatregelen)

Deze aanbeveling onderschrijven wij en het wordt vanuit het werkveld van ons gevraagd. In het gebiedsproces in het kader van het programma Toekomst Landelijk Gebied (TLG) hebben we laten zien dat we regie kunnen en willen voeren. In de zeven deelgebieden is water steeds een centraal thema geweest in de besprekingen met de gebiedspartners. In de zeven opgeleverde gebiedsplannen is water als sturend principe opgenomen en gekoppeld aan maatregelen die getroffen kunnen worden. Het rijk heeft de middelen die bestemd waren voor het uitvoeren van de gebiedsplannen voor andere beleidsterreinen bestemd. Desondanks kijken we samen met de partners in de deelgebieden wat we kunnen uitvoeren. De integraliteit die daarbij nodig is hebben we voor een deel binnen de TLG-processen al doorlopen en beschreven. Uw aanbeveling om op dat gedane werk voort te bouwen onderschrijven wij.
Naast de uitwerking van het principe water en bodem sturend op het deelgebied niveau van TLG zal het principe tevens uitgewerkt worden op een hoger schaalniveau. Ruimtelijke ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld de ontwikkeling van een brede kustzone, de locatiekeuzes voor XXL-bedrijventerreinen of grote nieuwbouwlocaties vragen om een uitwerking op het schaalniveau van de provincie en/of Noord-Nederland. Deze ruimtelijke ontwikkelingen zijn in onze huidige concept Ontwerp Omgevingsvisie meegenomen en worden nader uitgewerkt in de beleidsprogramma's van de provincie.

Het principe van Water en Bodem Sturend is nadrukkelijk in de ontwerp- Omgevingsvisie van de provincie opgenomen. Voor een aantal onderwerpen is het principe al uitgewerkt. De komende jaren zal deze uitwerking nader vorm krijgen met externen en landen in de beleidsprogramma's van de provincie en mogelijk de Provinciale Omgevingsverordening.

Aanbeveling

2. Gedeputeerde Staten, ontwikkel als hulpmiddel bij de besluitvorming een afwegingskader dat bevoegde gezagen gebruiken bij het vaststellen van vergunningen en ruimtelijke plannen.

Reactie van Gedeputeerde Staten

Voortgang opvolging (maatregelen)

Uw tweede aanbeveling bouwt voort op de eerste aanbeveling. U beveelt aan om bij de verdere uitwerking van het principe van water en bodem sturend te komen tot een afwegingskader. Wij zijn het met u eens dat het goed is een systematiek te ontwikkelen waarmee effecten van het toepassen van water en bodem sturend inzichtelijk worden gemaakt. Mede om daar in de motivering bij besluitvorming op de juiste manier rekening mee te kunnen houden. De provincie is aan de slag met een afwegingskader dat per beleidsveld een andere invulling kan hebben. In de Ontwerp Omgevingsvisie worden deze kaders meegenomen, zoals voor woningbouw.

Vanuit de uitwerking van het principe van Water en Bodem Sturend zullen instrumenten worden ontwikkeld die dienen als afwegingskader in het besluitvormingsproces. Een onderdeel van een dergelijk afwegingskader zijn uitgewerkte strategische keuzes vanuit Water en Bodem Sturend.  

Aanbeveling

3. Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten, tref bij actuele risico’s voor de gronden oppervlaktewaterkwaliteit zelf maatregelen.

Reactie van Gedeputeerde Staten

Voortgang opvolging (maatregelen)

Met de aanbeveling roept u ons op om meer te doen op het gebied van de kwaliteit van het gronden oppervlaktewater. Naast de kwaliteit verbeteren waar nodig, ook voorkomen dat de kwaliteit elders achteruitgaat. U beveelt verder aan om niet alleen gebruik te maken van vrijwillige instrumenten, maar ook het juridisch instrumentarium te gebruiken. Naast het door u aangedragen reguleren kan hierbij gedacht worden aan het vaker actualiseren van lozingsvergunningen en intensivering van het toezicht op de naleving van regels. Ook de ‘Watertoets’ zodanig toepassen bij besluiten en doorslaggevend laten zijn als KRW-doelen in het geding zijn is een mogelijkheid. Ook hier is het van belang de juiste mix van instrumenten in te zetten. Met het impulsprogramma KRW wordt hier op dit moment extra op ingezet.
Zoals eerder in deze brief gesteld biedt de Omgevingswet ons extra mogelijkheden om regulerend op te treden. Zowel in het kader van het voldoen aan de KRW-doelen, het opstellen van de nieuwe Gebiedsdossiers en bijbehorende Uitvoeringsprogramma's voor drinkwatergebieden als ook bij het traject rondom het aanwijzen van strategische voorraden voor drinkwaterwinning (ASV’s) zullen we dat nadrukkelijk overwegen. Voor de aanwijzing van de ASV’s loopt op dit moment een MER-procedure (milieueffectrapportage). Hieruit zal onder andere duidelijk moeten worden welke gebieden en beschermingsregimes nodig zijn voor de bescherming van ons toekomstige drinkwater. Eind 2026 is naar verwachting het moment dat onze voorstellen daaromtrent voorgelegd worden aan Provinciale Staten. Ook in dit proces zullen wij de inzichten uit uw rapportage meenemen.

Op 17 maart 2026 hebben we als college zeventien KRW-impulsmaatregelen vastgesteld. Met deze maatregelen wordt onder andere ingezet op meer grip op indirecte lozingen, bronnen beter in beeld en beheer en onderhoud in lijn brengen met de KRW. Momenteel wordt gewerkt aan de uitvoering van de zeventien maatregelen.
Er wordt gewerkt aan nieuwe gebiedsdossiers en uitvoeringsprogramma's voor de bestaande drinkwaterwinningen. Deze dossiers en programma's zijn naar verwachting in 2026 gereed.
Het traject om te komen tot begrenzingen en beschermingsregels voor de ASV's loopt. De verwachting is dat de voorstellen hiervoor in 2026 aan Provinciale Staten worden voorgelegd.

Deze pagina is gebouwd op 06/05/2026 13:53:01 met de export van 06/04/2026 14:04:11